• SH
  • Schronisko w Krzesimowie
  • Slajd Wirtualny Spacer
  • Idzie sobie Grześ...
  • Wirtualny spacer po Strefie Historii
  • Załatw sprawę w Urzędzie
  • rodzinka
  • Repertuar
  • Schronisko w Krzesimowie
  • Zdrowy Świdnik

Spacerkiem po mieście

Spacer rozpoczynamy przy śmigłowcu – wizytówce lotniczego miasta. Śmigłowiec SM-1, pierwszy seryjnie produkowany w Świdniku, ustawiony został na stalowym stelażu na środku ronda im. Świdnickiego Lipca.

Aleją Lotników Polskich udajemy się na północ, w kierunku największego zakładu AgustaWestland PZL-Świdnik SA. Z tyłu zostawiamy osiedle domków jednorodzinnych Radość oraz gmach Domu Rzemiosła, po lewej stronie mijamy najstarsze osiedle, Adampol, po prawej zaś kolorowy plac zabaw, skate park oraz tor trialowy dla rowerzystów, przygotowany przez mistrzowski Klub Motorowy Champion.

 

Idąc dalej, po prawej stronie zauważamy okazały budynek kina „Lot”, Adaptowanego na Centrum Kultury. Przy kinie usytuowano skwerek z kaskadą, który w miesiącach wiosenno–letnich jest chętnie odwiedzany przez starszych i młodszych świdniczan.

Podążamy w kierunku północnym, mijając po prawej stronie budynki szpitala powiatowego, a następnie po lewej stronie, na niewielkim wzniesieniu, klub Favilla - dawniej kino „Przodownik”, a później dyskoteka „Iskra”, dziś zaś restauracja i dom weselny.

Za wiaduktem kolejowym, biegnącym nad ulicą, możemy skręcić w lewo i wtedy ulicą zasłużonego dla miasta Świdnika gen. bryg. pil. Tadeusza Góry, mijając po prawej stronie budynek Powiatowego Centrum Edukacji Zawodowej im. Zygmunta Puławskiego docieramy na lotnisko. Służy ono zakładowi PZL-Świdnik SA, oraz aeroklubowi - organizowany jest tu m.in. Memoriał im. Janusza Kasperka w akrobacji samolotowej. Wkrótce będzie tu funkcjonować regionalny port lotniczy dla Lubelszczyzny. Ciekawostką jest, iż na trawiastej płycie lotniska znajduje się, wysunięta najdalej na północ, kolonia susła perełkowanego. Te sympatyczne zwierzęta nie boją się zbytnio ludzi. Suseł Śmigiełko stał się maskotką miejską i promuje Świdnik.

Zamiast iść na lotnisko, możemy skręcić w prawo. W ten sposób dochodzimy do początku al. Lotników Polskich i do bramy wjazdowej, za którą stoją budynki i hale PZL-Świdnik SA, Od niedawna członka międzynarodowego potentata lotniczego AgustaWestland. Na terenie WSK znajduje się pomnik NSZZ „Solidarność”, upamiętniający strajki z lipca 1980 r. To właśnie w Świdniku rozpoczęły się strajki, zakończone podpisaniem porozumienia z ówczesną władzą. Strajki te dały początek zrywowi „Solidarności” w Polsce.

Na pomniku, zaprojektowanym przez Świdnickiego plastyka Andrzeja Żubra, znalazła się sylwetka piastowego orła, pod którym umieszczono fragment wiersza Marii Konopnickiej. Tekst pod wierszem wyjaśniał: „W tym miejscu w dniach 8–11.07.1980 załoga WSK PZL Świdnik protestem klasy robotniczej dała początek fali strajków w kraju, przerywając lata upokorzeń ludzi pracy. W pierwszą rocznicę wydarzeń NSZZ „Solidarność” w WSK PZL Świdnik, 11.07.1981”.

Po lewej stronie bramy znajduje się nowoczesny budynek, należący do Regionalnego Parku Przemysłowego Świdnik, z częścią laboratoryjną i badawczo – rozwojową. Inwestycja powstała w ramach utworzenia bazy dla klastra producentów lotniczych i Centrów Badawczo-Rozwojowych. Kierując się w prawo, wchodzimy do przyzakładowego parku, gdzie zlokalizowane są obiekty sportowe Avii. Znajdują się tu hale sportowe, siłownia, korty tenisowe oraz basen.

Park w latach swojej świetności służył przede wszystkim jako miejsce wielu spotkań towarzyskich i stanowił prawdziwe centrum rozrywkowo–rekreacyjne miasta. Na potańcówki na „dechach” przychodziły całe rzesze mieszkańców. Obecnie, ten kawałek zielonej przestrzeni, wciąż jeszcze cieszy się powodzeniem. Można w nim spotkać spacerujące rodziny oraz grupki młodzieży.

Przechodzimy tunelem pod torami kolejowymi. Przed sobą, po prawej stronie, mamy halę targową, po lewej zaś targowisko miejskie, a dalej wybudowany w 2010 roku kompleks obiektów sportowych „Orlik”. Dochodzimy do ul. Leopolda Okulickiego, skręcamy w lewo, a następnie w prawo w ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego. U zbiegu ulic, po lewej stronie, znajduje się okazały gmach pierwszej świdnickiej szkoły, dziś mieszczący I Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Broniewskiego oraz Zespół Szkół nr 1 im. Cypriana Kamila Norwida.

Po prawej stronie mijamy, malowniczo położony w dużym ogrodzie, budynek ośrodka dla osób starszych, Miejskie Centrum Usług Socjalnych im. Jana Pawła II, przy którym funkcjonuje letnia scena – dzięki niedawno wybudowanej muszli koncertowej. Scena cieszy się dużym powodzeniem, organizowane są tutaj różnego rodzaju imprezy, koncerty i spotkania: Festiwal Miast Partnerskich, pożegnanie lata, obchody Dnia Muzyki. Zbliżamy się do serca Świdnika, czyli skweru z fontanną przy skrzyżowaniu ulic Niepodległości i Wyszyńskiego oraz do reprezentacyjnego placu Konstytucji 3 Maja, gdzie znajduje się Grób Nieznanego Żołnierza, a przy nim Pomnik Żołnierza Polskiego, autrosta Świdnickiego artysty, prof. Sławomira Mieleszki.

Na dolnym placyku pl. Konstytucji 3 Maja znajduje się Obelisk zwieńczony orłem białym w koronie - pomnik poświęcony Konstytucji 3 maja. Tutaj co roku rozpoczynają się główne uroczystości obchodów Święta Konstytucji.

 Skwerek z fontanną oraz stojącymi tam trzema rzeźbami plenerowymi to ulubiony obszar spacerów i wypoczynku świdniczan. Na pamiątkę Świdnickich spacerów – masowego wychodzenia z domów w porze nadawania wiadomości telewizyjnych - przy wejściu na skwer umieszczono głaz z pamiątkową tablicą, przypominającą o niezłomności mieszkańców w czasie stanu wojennego.

Plac Konstytucji to miejsce spotkań oficjalnych. Organizowane są tutaj wszystkie ważniejsze uroczystości państwowe oraz niektóre festyny i imprezy kulturalne. Miłośnicy szachów mają możliwość rozegrania kilku partyjek na ustawionych betonowych stoliczkach, a zwolennicy deski i rolek odnajdują tu świetną gładką nawierzchnię wykonaną z piaskowca. W ostatni dzień roku, w sylwestra, plac Konstytucji staje się miejscem wspólnego świętowania nadejścia Nowego Roku.

Idąc na wschód centralną ulicą miasta, Niepodległości, zostawiamy za sobą plac, mijamy sklepy oraz kolorowe bloki mieszkalne. To część miasta, która stanowiła drugi etap jego budowy. Wieloczłonowe, kilkupiętrowe bloki z bramami przechodnimi są przykładem socrealizmu, stylu panującego w architekturze w latach 50. wieku XX. Bloki, założonej w październiku 1957 r. Spółdzielni Mieszkaniowej, zostały przekazane lokatorom trzy lata później. Dziś diametralnie zmieniły swój wizerunek – zniknęła szarość i monotonia, ustępując miejsca ciepłym brązom, pomarańczy i żółci. Zamiast tradycyjnych płyt chodnikowych zastosowano kostkę brukową, a wzdłuż ulicy wytyczono ścieżkę rowerową.

Z ul. Niepodległości skręcamy w prawo w ul. Mikołaja Kopernika, gdzie po prawej stronie znajduje się budynek Gimnazjum nr 1 im. Jana Pawła II. W bliskiej odległości od gimnazjum, w głębi po prawej stronie, widoczny jest gmach Szkoły Podstawowej nr 3 im. Tadeusza Kościuszki oraz kompleks obiektów sportowych „Orlik”. Z ul. Kopernika skręcamy w lewo koło boiska Ludowego Klubu Sportowego Świdniczanka, by ul. Turystyczną dojść do ul. Kosynierów.

Po dotarciu do ul. Kosynierów, skręcamy w lewo i idąc cały czas w kierunku północnym, mijając po prawej stronie osiedle Wschód, docieramy do kościoła pw. Chrystusa Odkupiciela. Pozwolenie na jego budowę parafia uzyskała w 1982 r. Rok później plac został poświęcony, zaś Samodzielny Ośrodek Duszpasterski utworzono 1 stycznia 1984 r. Projekt kościoła wykonali lubelscy architekci: Ewa i Józef Kołodziejczykowie, nad realizacją natomiast czuwał ks. Andrzej Kniaź – dzisiejszy dziekan świdnicki i proboszcz parafii.

Przed przejazdem kolejowym (stacja „Świdnik-Wschód”) skręcamy w prawo w ul. Generała Stanisława Maczka. Mijamy szeregowce osiedla Iskra oraz bloki osiedla Wschód, by ponownie skręcić w prawo, na południe, w al. Armii Krajowej. Po lewej stronie widzimy rozwijające się osiedle domów jednorodzinnych w Krępcu, a w oddali ogródki działkowe „Tulipan”. Przy ulicy usytuowane są budynki hurtowni wędlin i okazała hala hurtowni odzieżowej. Po prawej stronie mijamy bloki oraz halę sportową i budynki Szkoły Podstawowej nr 7 im. Żołnierzy Armii Krajowej.

Na rondzie skręcamy w lewo i udajemy się na świdnicką „Wyspę”, będącą najwyższym punktem miasta. Stamtąd roztacza się widok na osiedle Brzeziny II i osiedle Kusocińskiego. „Wyspa”, dawne miejskie wysypisko śmieci, dziś częściowo zajęta pod garaże, jest miejscem chętnie odwiedzanym przez świdnicką młodzież. Położona z dala od centrum, świetnie nadaje się na organizowanie ognisk. Wkrótce część tego terenu ma być zrekultywowany i zmieniona na park, dzięki czemu świdniczanie zyskają nowy obszar zielony i rekreacyjny.

Wracamy jednak do ronda i idziemy na zachód chodnikiem wzdłuż szerokiej, dwupasmowej ulicy Racławickiej, mijając po obu stronach bloki, sklepy oraz punkty usługowe. Z tyłu ul. Racławickiej, między blokami pod nr 13 i 15, stoi nieduży murowany domek o łamanym dachu dwuspadowym. Obecnie jest on siedzibą Społecznego Ogniska Muzycznego prowadzonego przez Świdnickie Towarzystwo Muzyczne.

Kontynuując nasz spacer wzdłuż ul. Racławickiej, mijamy po lewej stronie charakterystyczne trzy wieżowce oraz budynek, gdzie mieści się Zespół Szkół nr 2, w skład którego wchodzi Szkoła Podstawowa nr 5 im. Janusza Kusocińskiego i Gimnazjum nr 3 im. Noblistów Polskich. Za budynkiem szkoły widzimy boiska „Orlik”, nowy skate park oraz ciekawą bryłę kościoła kościoła pw. Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła.

Ta monumentalna budowla na planie koła zaprojektowana została przez prof. Leopolda Taraszkiewicza z Politechniki Gdańskiej. I mimo tego, że świątynia położona jest w obniżeniu terenu, w Niecce Świdnickiej, to jest doskonale widoczna z daleka. Kościół posiada dwie kondygnacje. Podziw wiernych budzą piękne witraże, płaskorzeźba na ścianie oraz figura Matki Bożej w głównym ołtarzu w górnej części kościoła. Na budynku kościoła od strony południowo – wschodniej, widoczny jest – położony za szklaną płytą - kamień węgielny. Na umieszczonej obok tablicy widnieje napis: „Piotrze, ty jesteś opoką i na tej opoce zbuduję mój Kościół – Mateusz XVI-18. Kamień węgielny z grobu św. Piotra Apostoła wmurowano 17 września RP 1978” W południowo-zachodniej części usytuowany jest Dzwon Wolności, ufundowany przez społeczność Świdnika, a uroczyście poświęcony w 1986 r.

Budowniczym kościoła i pierwszym proboszczem tej najstarszej świdnickiej parafii był niezapomniany ojciec duchowny świdniczan - ks. Jan Hryniewicz. Obecnie proboszczem jest ks. Tadeusz Nowak. Ta pierwsza świątynia Świdnika usytuowana jest przy ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego, prowadzącej w kierunku południowym na cmentarz parafialny i komunalny.

Na cmentarzu parafialnym znajdują się groby żołnierskie Napis na płycie jednego z nich głośi: „Kapral Władysław Grabowski poległ 15.IX.1944 w Adampolu. Żołnierz nieznany poległ 25.VII.1944. Cześć ich pamięci”. Zapis na innym pomniku informuje: „Trzech nieznanych poległych na lotnisku Świdnik 2-IX-1939 r. a kolejnym: „Siedmiu żołnierzy poległych za ojczyznę. Cześć ich pamięci. Adampol 8.09.1939 r.”. Na terenie cmentarza komunalnego znajdują się mogiły osób zasłużonych dla miasta, m.in. księdza kanonika Jana Hryniewicza, gen. bryg. pil. Tadeusza Góry, mistrza samolotowego Janusza Kasperka oraz mistrza akrobacji samolotowej Stanisława Kasperka, rajdowca Romana Szczerbakiewicza. W 60. rocznicę powstania Armii Krajowej, w 2000 r., z inicjatywy świdnickiego koła Światowego Związku Żołnierzy AK postawiono na cmentarzu pomnik: „W hołdzie żołnierzom Podziemnego Państwa Polskiego walczącym o niepodległość i suwerenność w latach 1939-1945”. Na końcu alei zasłużonych, po prawej stronie, widnieją dwa duże krzyże oraz trzy tablice w języku polskim, niemieckim i rosyjskim. To miejsce spoczynku 180 żołnierzy austro-węgierskich, 15 żołnierzy rosyjskich, poległych we wsi Świdnik Duzy, w dniach 30 lipca – 3 sierpnia 1915 roku. Tu spoczywają także prochy żołnierzy polskich, poległych w 1939 roku oraz żołnierzy radzieckich, którzy zginęli w 1944 roku, miedzy innymi w Wólce Lubelskiej, Turce i Łuszczowie. Ich szczątki przeniesione zostały z cmentarza wojennego, który do 2009 roku mieścił się w Lesie szpitalnym. Napis na tablicy przypomina „Śmierć żołnierska jest święta i wszelki nakaz nienawiści maże. Czy wrogiem, był czy bratem, niech nikt nie pamięta. Jednaką cześć i miłość winniśmy im w darze”.

Idąc z cmentarza do ulicy Piaseckiej, widzimy za nią neoromańską bryłę kościoła pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Kazimierzówce. Wybudowano go, wykorzystując drewniane elementy wyposażenia, stojącego tu wcześniej w XVIII – wiecznego kościółka. Do dziś zachowały się z niego dwa ołtarze drewniane, ambona, organy piszczałkowe. Parafia w Kazimierzówce została erygowana 14 listopada 1947 r. przez ówczesnego bp. lubelskiego ks. Stefana Wyszyńskiego. Przez wiele lat jej proboszczem był ks. Eugeniusz Kościółko. Obecnie funkcję proboszcza sprawuje ks. Józef Swatowski.

Wracamy do miasta ulicą Wyszyńskiego. Mijając cmentarz, skręcamy w lewą stronę, w ul. Konwaliową - nią dotrzemy do ul. Gospodarczej. Zatrzymajmy się tam zaraz przy numerze 55. Na posesji znajduje się figura Matki Bożej. Jest to przedwojenny pomniczek ufundowany ku pamięci dwojga mieszkańców, którzy – jak podaje tablica umieszczona na cokole – zostali „ZAMĘCZENI PRZEZ BANDYTÓW D. 5 CZERWCA 1918 R.”

Schodzimy w kierunku północnym w dół ulicą Gospodarczą. Przechodzimy przez ul. Racławicką na wysokości ronda, które nosi nazwę Honorowych Dawców Krwi. Po lewej stronie mijamy galerię handlowo-usługową. Mieści się w niej również „Strefa sztuki” Miejskiego Ośrodka Kultury i redakcja „Głosu Świdnika”, najstarszej, ukazującej się ponad pół wieku, gazety na Lubelszczyźnie. Po prawej stronie mijamy inna galerię oraz potężny gmach Sądu Rejonowego Lublin – Wschód z siedzibą w Świdniku.

Dalej, również po prawej stronie ul. Wyszyńskiego zauważamy również budynek handlowy, na którego piętrze mieści się Miejski Ośrodek Kultury a w nim Izba Tradycji Miasta z bogatymi dotyczącymi historii lotnictwa oraz Świdnickiego Lipca.

Skręcamy w lewo, na zachód, w ul. Spółdzielczą, i dochodzimy do dawnej siedziby Gimnazjum nr 2. Dziś w budynku znajduje się siedziba Straży Miejskiej, Uniwersytet Trzeciego Wieku oraz „Moto strefa WSK”, czyli stała wystawa poświęcona historii produkcji motocykli WSK, popularnych wuesek.

Podążamy na zachód, mijamy - znany już z początku trasy - plac zabaw ze skate parkiem, przechodzimy na drugą stronę al. Lotników Polskich i ulicą Kruczkowskiego idziemy w stronę lasu. Tu trafiamy do najstarszej części Świdnika, willowej dzielnicy Adampol.

Kiedyś była to znana wieś letniskowa, chętnie odwiedzana przez mieszkańców Lublina. Dziś możemy jeszcze obejrzeć kilka willi, drewnianych domków letniskowych z początku XX wieku i z okresu międzywojennego. W latach 1917–1919 wybudowana została, stojąca na wysokiej podmurówce, drewniana willa „Grażyna”. Usytuowana jest ona na dużej, ładnej działce, otoczona drzewami, zadbana i uporządkowana sprawia wrażenie, jakby dla niej czas stanął w miejscu. Na końcu ul. Kruczkowskiego, na terenie składu materiałów budowlanych, stoi mały drewniany domek z 1915 r. To dom z piękną snycerką i ciekawym gankiem, niestety, bardzo zaniedbany i nienadający się do użytku.

Idziemy do ulicy Świerkowej. Po lewej stronie mijamy ul. Zacisze, gdzie znajduje się drewniana willa, nawiązująca pod względem architektonicznym do budownictwa uzdrowisk górskich: spadzisty dach, weranda, od północy i zachodu małe ganki, podwieszany balkon; całość ozdobiona kunsztowną dekoracją snycerską. Niestety, dom czasy swojej świetności ma już chyba za sobą. Z ul. Świerkowej skręcamy w prawo w ul. Partyzantów, gdzie znajduje się, zaprojektowany przez Andrzeja Własa z Lublina, kościół pw. Świętego Józefa.

Jest to parafia, którą erygowano w 1990 r. Obecnie kieruje nią ks. Krzysztof Czerwiński, duszpasterz środowisk lotniczych. Ciekawostką jest, znajdująca się w bocznej nawie, kaplica rodziny lotniczej. To kolejny znak związku miasta i jego mieszkańców z lotnictwem.

Idąc dalej na północ, przy ul. Partyzantów, przed skrzyżowaniem z ul. Wojska Polskiego, można zauważyć, po lewej stronie, niewielki drewniany domek. To jeden z najstarszych budynków, dawna willa Majewskich, pierwszych właścicieli Adampola (nazwa ta została utworzona od imienia syna właściciela).

Kierując się na północ, przecinamy ul. Wojska Polskiego i dalej ul. Partyzantów podążamy w stronę starej stacji kolejowej. Jest to najstarszy w mieście budynek użyteczności publicznej, wybudowany miedzy 1905 a 1914r. z czerwonej szamotowej cegły (jeden z kilku tego typu postawionych na trasie Lublin – Chełm). W sąsiedztwie budynku starej stacji kolejowej znajdują się kilka starych willi z lat 20 XX wieku. Wśród nich, przy ul. Leśnej 3 stoi murowana willa, gdzie do siostry przyjeżdżała znana poetka, Anna Kamińska, której imię nosi świdnicka Miejsko-Powiatowa biblioteka publiczna.

Ze starej stacji ruszamy ul. Dworcową na wschód. Dochodzimy do ul. Traugutta, skręcamy w prawo, a potem ponownie wkraczamy na ul. Wojska Polskiego, przy której w jednym budynku mieści się Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1, czyli Szkoła Podstawowa nr 4 im. gen. W. Sikorskiego, Gimnazjum nr 2 oraz II Liceum Ogólnokształcące im. K.K Baczyńskiego.

Po drugiej stronie ul. Wojska Polskiego położona jest, pochodząca z ok. 1910 r., willa „Bożenna”. Od zachodu posiada całkowicie oszkloną werandę, a nad nią widoczna jest nazwa ułożona w stylizowany napis.

Przy zbiegu ul. Wojska Polskiego do al. Lotników Polskich dochodzimy do sygnalizacji świetlnej, przechodzimy (na zielonym świetle!) na drugą stronę i przy znanej nam już kaskadzie kończymy spacer po Świdniku.

Najczęściej czytane

  • Walczyli z ogniem
    Walczyli z ogniem Spalony dach i uszkodzona instalacja elektryczna to efekt burzy, która…
  • Seans pod chmurką
    Seans pod chmurką Cztery wieczory w lipcu i sierpniu będzie można spędzić oglądając…
  • Nowe życie placu
    Nowe życie placu Wodotryski, zdroje wodne, strefy wypoczynku, odnowiona zieleń. Tak po przebudowie…
  • Jaś potrzebuje pomocy
    Jaś potrzebuje pomocy W 2014 roku u Jasia Karwowskiego, chłopca mieszkającego w Krępcu…
  • O krok od tragedii
    O krok od tragedii Wczoraj, 62-letnia mieszkanka Świdnika została dotkliwie pogryziona przez psa. Do…
  • DSC_0617
  • DSC_0560
  • dsc_0036
  • DSC_0599
  • DSC_0587
  • DSC_0645
  • DSC_0586
  • DSC_0622
  • dsc_0043
  • dsc_0586
  • mural-7